Burger voelt zich bij energietransitie als Don Quichot die vecht tegen windmolens

23-5-2021, ED

WAALRE/EINDHOVEN - Zijn we bereid om onze footprint te reduceren omdat we anders op lange termijn te weinig aarde hebben? Zijn we bereid om meer in te zetten op welzijn voor iedereen of nemen we genoegen met welvaart voor de happy few.

Uit onderzoek van ABN-AMRO van mei 2020 blijkt dat een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking voorstander is van een radicale koerswijziging. Dat was weliswaar door corona, een moment dat wel duidelijk werd dat niet alles in het leven maakbaar is.

Zo’n onderzoeksresultaat is politiek gevoelig, immers minder consumptie betekent ook een lager BNP. Maar kennelijk is er juist wel draagvlak voor een benadering die past bij een nieuwe maatstaf als de Brede Welvaarts Indicator.

Verbod op automotoren meer dan 50pk

Waarom wordt op EU-niveau niet gesproken over een verbod op automotoren van meer dan 50pk. In het antwoord op die vraag liggen alle relevante elementen besloten, ook de verdeling van de macht en de weging van belangen. 

Zoals de zaken er nu voorliggen gaan we vol inzetten op zon en wind, zelfs zonder de vraag te stellen hoe circulair deze invulling is. We trekken conclusies over het effect van voorstellen zoals bv het elektrisch autorijden zonder tenminste een onderbouwing door rekenwerk met een ketenbenadering. Kritische rekenaars zetten overigens al grote vraagtekens bij de haalbaarheid gemeten in TWh.

Met de huidige werkwijze boeken we slechts boekhoudkundige successen waar de aarde weinig mee opschiet. Als in een beschaafde samenleving een project ontwikkeld wordt volgens de top-down benadering, mag toch gekeken worden naar de (morele) legitimiteit van de bovenliggende partij. Een paar kritische kanttekeningen op dit punt.

Daar komt bij dat de overheid niet erg effectief is in de handhaving van afgespro­ken maatrege­len in de diverse sectoren

Pieter Donders en Henri de Leeuw

Wat te denken, in verband met de energietransitie, van een nationale overheid die nog steeds miljarden subsidieert aan fossiele industrieën. Aan de klimaattafels zaten niet de gewone burger en het MKB, wel lobbyisten van de grote stakeholders. En dan zijn er ook nog no-go area’s: oa de grote industrieën en de luchtvaart.

Daar komt bij dat de overheid niet erg effectief is in de handhaving van afgesproken maatregelen in de diverse sectoren. Handhaving bij “fraude beluste” burgers lijkt beter te lukken dan in de witte boorden wereld. En wat te denken van een overheid die toelaat dat Big Tech grote datacentra bouwt waar dan alle lokaal opgewekte groene energie naartoe gaat, inclusief de subsidie daarop?

Oordeel over voorgekookte aanpak

Tegen deze achtergrond hebben de procesmanagers van Metropool Regio Eindhoven toch een concept Regionale Energie Strategie geformuleerd. Een gewone burger ziet door de bomen het bos niet meer en zal zich al gauw voelen als Don Quichot die vecht tegen windmolens.

De burgers (en hun raadsleden) moeten nu een oordeel geven over een min of meer voorgekookte aanpak, terwijl diezelfde burger de overheid en de politiek steeds minder vertrouwt. En waar moet hij straks zijn als blijkt dat de uitwerking van deze aanpak in zijn nadeel uitvalt. Bij de gemeente, bij de provincie, bij de rijksoverheid of bij een instantie die hij niet kent? Dit in tegenstelling tot grote bedrijven die de weg naar de achterkamertjes wel kennen. 

De noodkreten uit de samenleving zijn duidelijk hoorbaar. Het voelt alsof er iets “door de strot geduwd” wordt, met als voornaamste verantwoording dat we het klimaat toch moeten redden. Hoe kun je er dus nu tegen zijn?

Pieter Donders is raadslid in Waalre en Henri de Leeuw in Eindhoven

lees artikel (opent nieuw scherm/tabblad)

Deel dit bericht

Artikelen over Energie

Ander nieuws over Energie