‘Een eerlijke transitie, dat moet het uitgangspunt zijn’

22-5-2021, DeGroene

De verduurzaming van Nederland vergt een systemische aanpak waarbij burgers écht mogen meepraten, stelt hoogleraar klimaatbeleid Heleen de Coninck. ‘Als dat niet verandert zijn we kansloos om in 2050 CO2-neutraal te zijn.’

Draagvlak. Heleen de Coninck heeft een ‘bloedhekel’ gekregen aan dat woord. Dat is opmerkelijk, want als klimaatwetenschapper doet ze onderzoek naar de duurzaamheidstransitie, en als daarbij één ding onmisbaar lijkt, dan is het wel draagvlak. Een gebrek daaraan zorgt voor problemen. Kijk maar naar Amsterdam, waar voormalig GroenLinks-stemmers in opstand komen tegen megaturbines die hun uitzicht dreigen te verpesten. Of naar Drenthe, waar windboeren doodsbedreigingen krijgen en gemeenschappen uiteen splijten. Luister naar de natuurbeschermers, die waarschuwen dat grote zonneweides funest zijn voor het bodemleven. Of naar de inwoners van de proefwijken die een aardgasvrije woning zouden krijgen, maar de moed na talloze tegenslagen beginnen te verliezen. En dan te bedenken dat we nog maar aan het begin staan: in 2030 moet zeventig procent van onze elektriciteit afkomstig zijn uit hernieuwbare bronnen. Nu is dat ongeveer een kwart.

‘Er gaat zoveel mis’, zegt De Coninck, die als hoogleraar verbonden is aan de TU Eindhoven. ‘Keer op keer maken we dezelfde fout. Ik zit er echt met verbazing naar te kijken.’ De fout is dat draagvlak wordt gezien als een plichtmatigheid, iets wat nog even afgevinkt moet worden voordat het gewenste project doorgang kan vinden. De plannen zijn al uitgetekend, de berekeningen gedaan en pas dan wordt omwonenden om hun mening gevraagd – of eigenlijk om hun instemming. ‘Stakeholder management’, luidt een veelzeggende term uit de industrie. Het gevolg is dat draagvlak een wassen neus wordt en de weerstand groeit, zegt De Coninck. ‘We weten al lang dat je burgers veel eerder bij zo’n proces moet betrekken, maar het gebeurt gewoon niet.’

Het beleid kan veel slimmer, denkt ze. In plaats van op generieke oplossingen zouden we meer moeten inzetten op maatwerk. ‘Niet iedereen reageert op dezelfde manier op prikkels. Ik heb zonnepanelen omdat ik gemotiveerd ben en ik het me kan veroorloven, andere mensen hebben waarschijnlijk meer aanmoediging nodig.’

lees artikel (opent nieuw scherm/tabblad)

Deel dit bericht

Tags:

Artikelen over Doelen

Ander nieuws over Klimaat