Alphen aan den Rijn mag in enquête kiezen tussen windmolens en windmolens

4-6-2021, VK

Terwijl in heel Nederland verhitte discussies worden gevoerd over de aanleg van windturbines, en protestgroepen met namen als Windalarm, Tegenwind, Mallemolens en Gigawiek petitie na petitie starten, lijkt er in de gemeente Alphen aan den Rijn iets bijzonders aan de hand: uitgerekend hier, pal in het Groene Hart, is maar liefst driekwart van de inwoners vóór de aanleg van windturbines en zonneweides in de omgeving.

Het college van Alphen toonde zich in de media verheugd over de uitkomst van de enquête die begin dit jaar werd gehouden. Het Klimaatakkoord van Parijs mocht dan ambitieus zijn, aan de Alphenaren zou het niet liggen.

Maar klopt dat wel? Uit WOB-documenten, opgevraagd door een freelance journalist uit Alphen, blijkt dat gemeenteambtenaren bij het opstellen van de enquête nogal sturend te werk zijn gegaan. Na lezing van de conceptversie besloten ze te schrappen in het aantal antwoordmogelijkheden waarmee respondenten konden aangeven dat ze helemaal geen windturbines of zonneweides willen. ‘Verwachtingsmanagement’, noemden de ambtenaren dat in hun feedback op de vragenlijst. Ook vervingen ze de term ‘windturbine’ consequent door het iets vriendelijker klinkende ‘windmolen’, terwijl het in Alphen toch echt over turbines gaat, die zo’n 120 meter hoger zijn. En stond in de conceptversie nog dat die in de buurt van woningen zullen worden gebouwd, heette dat in de eindversie ‘in de omgeving.’ In de begeleidende brief bleef bewust onvermeld dat er ook tegenstanders van windturbines en zonneweides bestaan. ‘Dat maakt het te ingewikkeld’, aldus een ambtenaar.

Critici in Alphen spreken tegenover de Volkskrant van ‘manipulatie’. De lokale SP-fractie heeft 32 raadsvragen ingediend over de ‘fop-enquête’.

Slinkend draagvlak

Die kritiek staat niet op zichzelf. In diverse gemeenten en regio's waar inwoners recentelijk via een enquête werden geraadpleegd over de aanleg van duurzame energiebronnen regende het klachten, van Amsterdam tot Bronckhorst, van Marken tot Waalwijk en van Raalte tot Gemert-Bakel. Telkens klonken dezelfde bezwaren, die zich lieten samenvatten als: er wordt ons iets door de strot gedrukt. In Rheden kregen respondenten de lastig betwistbare stelling voorgelegd: ‘Niet alleen de mens maar ook de natuur lijdt onder de klimaatverandering’. In Zuid-Limburg mochten deelnemers kiezen tussen ‘zonneparken mogen zichtbaar zijn in het landschap’ en ‘zonneparken moeten verstopt worden in het landschap’. En in Amersfoort waren voor de windparken twee opties gereserveerd: ‘dicht bij de natuur’ of ‘aan de randen van de stad.’ Rhedenaar Jeroen de Rijk verwoordde het in het Algemeen Dagblad als volgt: ‘Je mag alleen maar aangeven of je die windmolens in je voor- of in je achtertuin wilt.’

Burgers worden op deze manier ‘voor de gek gehouden’, zegt Ank Michels, universitair hoofddocent bij het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. ‘Gemeenten weten dat die windturbines er hoe dan ook gaan komen. Wat je nu ziet is dat enquêtes vooral instrumenteel worden ingezet, om aan te tonen dat er draagvlak is voor de energietransitie. Met als gevolg dat burgers zich in de maling genomen voelen, en het draagvlak alleen maar slinkt.’

lees artikel (opent nieuw scherm/tabblad)

Deel dit bericht

Artikelen over RES-beleid

Ander nieuws over Energie