Het rapport van Peter Wennink (oud-topman van ASML), getiteld "De route naar toekomstige welvaart" (gepresenteerd op 12 december 2025), is een dringende oproep aan de Nederlandse politiek en samenleving om het verdienvermogen van Nederland veilig te stellen. De centrale boodschap is dat de welvaart in Nederland "verkruimelt" en dat er harde keuzes nodig zijn om de economie jaarlijks met minstens 1,5% tot 2,0% te laten groeien.
Hieronder volgt de samenvatting van de belangrijkste punten:
Nederland moet de komende tien jaar €151 tot €187 miljard extra investeren. Hoewel een deel van de overheid moet komen, gaat het grotendeels om private investeringen. Wennink stelt dat het bedrijfsleven bereid is dit geld uit te geven, mits de overheid de juiste randvoorwaarden schept.
Het rapport adviseert om niet langer te proberen overal goed in te zijn, maar te focussen op sectoren waar Nederland een wereldwijde koppositie heeft of kan krijgen:
Digitalisering & AI: Versnellen van de technologische adoptie.
Energie- & Klimaattechnologie: Inzetten op de transitie als verdienmodel.
Veiligheid & Weerbaarheid: Verminderen van afhankelijkheid van de VS en China.
Life Sciences & Biotechnologie: Innovatie in de gezondheidszorg.
Investeringen lopen momenteel vast op vier grote hindernissen die de overheid met voorrang moet oplossen:
Netcongestie: Het stroomnet is vol; zonder extra capaciteit kunnen bedrijven niet groeien of verduurzamen.
Stikstofslot: Wennink pleit voor een snelle, juridisch houdbare oplossing (inclusief ingrijpen in de rundveehouderij) om de bouw en industrie weer vlot te trekken.
Trage Vergunningen: De bureaucratie moet drastisch worden verminderd en procedures versneld.
Talenttekort: Er is een gericht migratiebeleid nodig voor technici en ICT'ers. Tegelijkertijd hekelt hij bezuinigingen op (internationale) studenten in de techniek.
Het huidige systeem is volgens het rapport "ingericht op de vorige eeuw". Wennink stelt voor:
Modern 'Flexicurity'-model: Vaste contracten moeten "minder vast" (makkelijker te reorganiseren) en flexcontracten moeten meer zekerheid bieden.
Leercultuur: Investeren in om- en bijscholing om de arbeidsproductiviteit te verhogen.
De overheid moet stoppen met werken in "silo's" (ministeries die langs elkaar heen werken). Er wordt gepleit voor een meer slagvaardig bestuur dat op afstand van de dagelijkse politiek kan opereren bij grote innovatieprojecten.
Kernconclusie: Niet-handelen is volgens Wennink geen optie. Elke dag vertraging betekent dat de rekening voor toekomstige generaties hoger wordt en dat de kwaliteit van leven (zorg, pensioenen, defensie) onbetaalbaar wordt.
