Nibud-rapport juni 2026: 38 procent van de huishoudens heeft moeite met rondkomen

(foto: Santeri Viinamäki / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0)
Nieuws In juni 2026 publiceerde het Nibud Geldzaken in de praktijk 2026, op basis van een survey onder 2.515 zelfstandige huishoudens in april en mei. Het aandeel dat moeite heeft met rondkomen steeg van 32 procent in 2024 naar 38 procent; bij jongvolwassenen van 18 tot en met 30 jaar van 40 naar 54 procent. Een kwart kon rekeningen niet betalen, 29 procent heeft minder dan 2.500 euro spaargeld. Het onderzoek meet ervaring, geen CBS-armoede. Later, in september, becijferde Nibud zelf een gemiddelde koopkrachtdaling van 0,1 procent voor 2027.

In juni 2026 publiceerde het Nibud het periodieke onderzoek Geldzaken in de praktijk 2026, met als ondertitel Rondkomen onder druk. Het rapport, van Gitta van den Enden en Nouschka Veerman, is gebaseerd op een online survey onder 2.515 Nederlanders van 18 tot en met 75 jaar die een zelfstandig huishouden voeren. Het veldwerk liep van 16 april tot en met 6 mei 2026. De steekproef is gewogen naar leeftijd en geslacht, naar CBS-cijfers; wie bijvoorbeeld bij de ouders woont, is buiten het onderzoek gehouden. src:2566 src:2564 src:2560

Het aandeel huishoudens dat aangeeft moeite te hebben met rondkomen steeg van 32 procent in 2024 naar 38 procent in 2026, een plus van 6 procentpunt. Nibud noemt dat bijna 40 procent. Onder die 38 procent valt 13 procent die (zeer) moeilijk rondkomt en 25 procent die eerder moeilijk dan makkelijk rondkomt. Daarmee keerde volgens het instituut een dalende lijn sinds 2012, toen dit aandeel nog 45 procent was. Tegelijk nam het aandeel dat zich regelmatig tot altijd zorgen maakt over de financiële situatie toe van 27 naar 33 procent. src:2566 src:2560

Het gaat om zelfgerapporteerde ervaring, geen CBS-armoedestatistiek. Percentages zijn op hele getallen afgerond. Het Nibud wijst er zelf op dat andere metingen deels een ander beeld geven: Deloitte rapporteerde op een meting in het najaar van 2025 een lichte verbetering van de financiële gezondheid. Volgens het rapport kunnen moment van meten en vraagstelling die verschillen verklaren; de kwetsbare groepen komen in beide onderzoeken grotendeels overeen. src:2566

Dezelfde groepen, een sterkere verslechtering

De druk is ongelijk verdeeld. Van de jongvolwassenen van 18 tot en met 30 jaar zei 54 procent moeite te hebben met rondkomen, tegen 40 procent in 2024. Bij huishoudens met een laag zelfgerapporteerd netto inkomen was dat 62 procent, bij huurders 56 procent, bij uitkeringsgerechtigden 61 procent en bij huishoudens met een wisselend inkomen 51 procent. Wie weinig of geen controle ervaart over de hoogte en voorspelbaarheid van het inkomen, komt in 80 procent van de gevallen moeilijk rond. Gepensioneerden zijn de enige onderscheiden groep waarbij het aandeel daalde, van 22 naar 18 procent. src:2566

Als belangrijkste redenen noemen huishoudens die moeilijk rondkomen stijgende uitgaven bij gelijkblijvende of dalende inkomsten (43 procent) en hoge vaste lasten (37 procent). Het aandeel dat schulden als reden noemt, steeg van 12 naar 17 procent. Een op de vijf huishoudens had het afgelopen jaar wisselende inkomsten; 39 procent van die groep zit daar al langer dan drie jaar in. src:2566

Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen zei bij de publicatie op 23 juni 2026 dat aan de positieve trend van 2024 een einde lijkt te zijn gekomen, en dat vooral jongvolwassenen, huurders en mensen met een laag of wisselend inkomen het nog moeilijker hebben gekregen. Hij wees op het gebrek aan betaalbare huisvesting voor jongvolwassenen en op hoge vaste lasten, en riep het kabinet op tot een langetermijnvisie met structurele oplossingen. Dat is zijn duiding, geen vastgesteld oorzakelijk bewijs. src:2560

Meer betalingsproblemen, krappe buffers

Op vrijwel alle uitgavenposten nam het aandeel dat moeite heeft met betalen toe. 41 procent heeft moeite met de boodschappen, tegen 36 procent in 2024; onder huishoudens die moeilijk rondkomen is dat 81 procent. Bij zorgkosten, waaronder het eigen risico, gaat het om 40 procent van alle huishoudens en 77 procent van wie moeilijk rondkomt. Ook huur of hypotheek (32 procent) en energie (33 procent) worden vaker als lastig betaalbaar genoemd. src:2566

In de twaalf maanden voor de meting had 52 procent van de huishoudens minstens één type betalingsprobleem meegemaakt, tegen 46 procent in 2024. 31 procent had drie of meer verschillende problemen, 14 procent vijf of meer. Een kwart kon rekeningen niet betalen, tegen 17 procent twee jaar eerder. Andere vaak genoemde gebeurtenissen zijn een betalingsherinnering (34 procent), rood staan (30 procent) en een afbetalingsregeling (28 procent). Het rapport merkt op dat niet elke herinnering problematisch hoeft te zijn, bijvoorbeeld bij een vergeten betaling. src:2566

Bijna drie op de tien huishoudens hebben minder dan 2.500 euro spaargeld: 10 procent heeft niets, 19 procent wel iets maar minder dan dat bedrag. In totaal heeft 23 procent minder dan 1.000 euro, de groep zonder spaargeld meegerekend. In 2024 had 26 procent minder dan 2.500 euro. 39 procent heeft niet het gevoel genoeg geld achter de hand te hebben om tegenvallers op te vangen, tegen 35 procent in 2024. src:2566

Bijna de helft (47 procent) maakt zich vaak tot soms zorgen dat een ingrijpende gebeurtenis, zoals een scheiding, inkomensval of faillissement, financieel niet is op te vangen. Over de invloed van grote gebeurtenissen in de wereld op de eigen financiën maakt 40 procent zich redelijk tot veel zorgen en 38 procent soms; in de conclusies vat het Nibud dat samen als driekwart van de ondervraagden. src:2566

Wat er sindsdien gebeurde

Dit stuk gaat over een rapport van juni 2026, niet over een nieuwe meting. Sindsdien heeft het Nibud zelf, op 15 september 2026, op basis van de Miljoenennota 2027 berekend dat de koopkracht in 2027 gemiddeld met 0,1 procent daalt, volgens het instituut voor het eerst sinds de energiecrisis van 2022, vooral door belastingverhoging. Nibud wijst er daarbij op dat het kabinet geen Kamermeerderheid heeft en dat uitgestelde maatregelen later, bijvoorbeeld in 2028, alsnog kunnen doorwerken. Die koopkrachtcijfers zijn modelberekeningen voor voorbeeldhuishoudens, geen herhaling van de survey, en veronderstellen onder meer dat mensen alle toeslagen aanvragen waar zij recht op hebben. src:2567

Een ander later signaal is het aantal mensen met een langdurige zorgpremieachterstand. Op 1 oktober 2026 stonden 204.383 verzekeringsplichtigen bij het CAK aangemeld voor de Regeling betalingsachterstand zorgpremie, een voorlopig cijfer. Dat is een administratieve telling, geen survey, en bewijst niet op zichzelf de Nibud-meting van het voorjaar. Het past wel bij het beeld in het rapport dat betalingsproblemen toenamen, ook bij zorgkosten. Burgerplatform schreef eerder deze week over die CAK-cijfers en over de opslag op de bestuursrechtelijke premie. src:2557

Burgerplatform leest het junirapport als een waarschuwing die al maanden op tafel lag: ook toen de minimumvoorbeeldbegrotingen op papier geen tekort meer lieten zien en de koopkracht in 2025 gemiddeld nog steeg, zeiden dezelfde groepen vaker dat zij niet rondkomen, rekeningen laten liggen en te weinig buffer hebben. Een latere, gemiddelde koopkrachtdaling voor 2027 en een oplopend aantal CAK-aanmeldingen maken die kwetsbaarheid niet nieuw, maar wel actueler. Dat is een lezing van de opeenvolgende cijfers, geen bewijs van motieven van kabinet of uitvoerders, en het vervangt geen nieuwe Nibud-meting.

Betrokkenen

Analyses bij dit artikel

Via onderwerp

  • Acute armoede-escalatie
  • Disproportionele Wahv-verhogingen bij te late betaling (B1)
  • Escalatie door boetestapeling
  • Verrekening onder de beslagvrije voet door de overheid (B5)

Via data

Via bronnen

lees hele artikel/document

Deel dit bericht

Blijf op de hoogte en stem mee over voorstellen

Vul je gegevens in om mee te doen

Wilt u uw e-mail hier invoeren?
Wilt u uw postcode hier invoeren?

Door aan te melden ga je akkoord met onze privacyverklaring. We delen je gegevens nooit met derden.

pageviews: 60

tinyurl: link

Gerelateerde berichten

Meer over Inkomen en toeslagen

Meer over Bestaanszekerheid