Wederopbouw na oorlogsverwoesting veroorzaakt bijna evenveel uitstoot als de directe oorlogvoering zelf: in Oekraine is wederopbouw goed voor 23% (73,3 Mt CO2e over 4 jaar) van de totale oorlogsgerelateerde uitstoot, tegenover 37% (114,1 Mt) voor de oorlogvoering zelf (Initiative on GHG Accounting of War). Oekraine's geschatte totale wederopbouwbehoefte bedraagt USD 411-750 mld (Wereldbank/EU/Oekraine RDNA-schatting, via IISD) - een bouwgolf die bij als-was-herbouw (staal, beton, fossiele verwarming) een grote extra klimaatpost toevoegt bovenop de oorlog zelf.
Wederopbouw vindt onder grote tijdsdruk en met nadruk op snelheid/kosten plaats, niet op duurzaamheid. Internationale wederopbouwfinanciering (EU, Wereldbank, bilaterale steun) stelt doorgaans geen verplichte lage-CO2 of circulaire bouwstandaarden als voorwaarde, waardoor conventionele, emissie-intensieve herbouw (in plaats van bijvoorbeeld hernieuwbare energie, energiezuinige gebouwen en circulaire bouwmaterialen) de facto de default is.
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenDe cijfers van het Initiative on GHG Accounting of War (feb. 2026) laten zien dat wederopbouw geen bijzaak is in de klimaatrekening van oorlog: 73,3 Mt CO2e over 4 jaar, bijna net zoveel als de 70,3 Mt van landschapsbranden en niet ver onder de 114,1 Mt van de directe oorlogvoering. Naarmate de oorlog langer duurt en de wederopbouwbehoefte oploopt (geschat op USD 411-750 mld, IISD), zal dit aandeel naar verwachting verder groeien.
Anders dan de emissies van de oorlogvoering zelf (moeilijk te vermijden zolang het conflict duurt), is de wederopbouw-emissie in belangrijke mate een ontwerpkeuze: met welke materialen en welk energiesysteem wordt herbouwd. Het IISD-programma Green Reconstruction of Ukraine bepleit groene publieke aanbesteding en een gedecentraliseerd, op hernieuwbare energie gebaseerd systeem als standaard in wederopbouwcontracten - maar levert zelf geen kwantitatieve vergelijking van de CO2-besparing t.o.v. conventionele herbouw. Dat is een concrete kennislacune (zie Action-ticket) die de zaak voor verplichte lage-CO2-standaarden bij financiering vooralsnog kwalitatief maakt, niet kwantitatief hard.
Som van de referentie-effecten (huidig beleid) hieronder. Placeholders zonder bedrag tellen niet mee.