Extreme vermogensconcentratie

Analyse dossier

Top 1% bezit 25% van het vermogen terwijl de koopkracht aan de basis stagneert.

Grondoorzaak

Sociale schade

8 /10

Complexiteit

5 /10

Escalatierisico

7 /10

Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.

Correctie of aanvulling voorstellen

Video / media

Analyse

DATA: Extreme vermogensconcentratie tegenover stagnerende koopkracht onderlaag. MASLOW: Directe financiering van de onderste laag van de piramide.

Betrokken bestuurders

Maatregelen

Herkomst van de bedragen per maatregel

Bronnen bij deze analyse

CBS StatLine 84242NED Nalatenschappen; nagelaten vermogen, kenmerken (2023 voorlopig)onlineCentraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 2026
CBS StatLine 84336NED Verkrijgingen uit nalatenschappen (waarvoor aangifte); kenmerken verkrijger (2023 voorlopig)onlineCentraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 2026
Disaster Divide, methodology noteonlineOxfam International 2026
Disaster Divide: How Climate Chaos Deepens Inequality and Enriches the FewonlineOxfam International, Lawson e.a. 2026
Erfbelasting in beeld: feiten, percepties en voorkeuren van NederlandersonlineCentraal Planbureau (CPB) 2026
Financieel Jaarverslag van het Rijk 2025 (tabel belasting- en premieontvangsten)onlineMinisterie van Financien (Kamerstuk 36 945, nr. 2) 2026
56 procent vermogen in handen van 10 procent huishoudens (en StatLine 84476NED Ongelijkheid in inkomen en vermogen)onlineCentraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 2025
Miljoenennota 2026, bijlage Fiscale regelingen (tabel 4.3.2 budgettair belang 2021-2026)document onlineMinisterie van Financien (Kamerstuk 36 800, nr. 2) 2025
Evaluatie fiscale regelingen gericht op bedrijfsoverdracht (BOR en doorschuifregelingen)onlineCentraal Planbureau (CPB) 2022
IBO Vermogensverdeling: Licht uit, spot aan: de vermogensverdelingonlineInterdepartementaal Beleidsonderzoek (Ministerie van Financien e.a.) 2022
Bouwstenen voor een beter belastingstelsel: Belasten van vermogen (deelrapport 5)onlineMinisterie van Financien (ambtelijke werkgroep Bouwstenen) 2020
Effect van erfenissen en schenkingen op vermogensongelijkheid en de rol van belastingenonlineCentraal Planbureau (CPB), Groot e.a. 2019

Datapunten bij deze analyse

385 aandeel respondenten voor afschaffen (%) Draagvlak: ~12% wil erfbelasting afschaffen, >50% wil zwaarder belastenbron
6 Gini-coefficient (0-1) Gini-coëfficiënt vermogen particuliere huishoudens NL: 0,728 (2023, CBS)bron
1941 procent SCHATTING Oxfam: aandeel beleggingen miljardairs in sectoren met hoge klimaatimpactbron
1938 Mt CO2 per jaar SCHATTING Oxfam: uitstoot armste 44 procent wereldbevolking, circa 3,5 miljard mensen, 2023bron
1939 Mt CO2 per jaar SCHATTING Oxfam: uitstoot gehele bevolking Afrika bezuiden de Sahara, 1,3 miljard mensen, 2023bron
1937 Mt CO2 per jaar SCHATTING Oxfam: uitstoot rijkste 0,1 procent wereldbevolking, circa 8 miljoen mensen, 2023bron
1940 ton CO2e per jaar SCHATTING Oxfam: uitstoot via beleggingen van 1.000 miljardairs, scope 1 en 2 naar aandelenbelangbron
442 % van totaal huishoudvermogen Vermogensaandeel top 1% huishoudens: 23,7% (1-1-2023*, CBS)bron
383 effectief tarief (%) Effectieve druk erfbelasting ~8,5% (alles) tot 11% (aangegeven); kinderen 3-19%bron
382 aandeel nagelaten vermogen naar top-10% (%) Rijkste 10% ontvangt ~43% van het nagelaten vermogen (2013-2022)bron
384 effectief tarief erfenis met BOR (%) Erfenis met BOR belast tegen 5,3% (zonder BOR 19%); 40% voordeel naar 2% verkrijgersbron