Poetin is een gevangene geworden van zijn eigen oorlog. Dat zegt de Russische militair analist Kirill Shamiev in een interview met het Leidse universiteitsblad Mare. Shamiev werkt bij het Zweedse instituut voor internationale betrekkingen en de Universiteit van Vilnius en schreef het boek Imperfect Equilibrium over de verhouding tussen leger en politiek in Rusland. Op 6 oktober geeft hij een lezing op de Haagse campus van de universiteit.
Volgens Shamiev is Rusland door de inval in Oekraïne een oorlogsdictatuur geworden, waarin generaals steeds meer te zeggen hebben. Verliezen is voor Poetin geen optie, dus kan hij moeilijk weigeren als zij meer geld en manschappen vragen. Van dat geld verdwijnt veel door corruptie. Stafchef Valeri Gerasimov, in functie sinds 2012, durft Poetin niet te ontslaan uit angst voor destabilisatie. Een volksopstand verwacht Shamiev niet, maar onder de bevolking nemen frustratie, angst en onzekerheid toe: een kwart van de Russen kent volgens hem iemand die in de oorlog is gesneuveld of gewond geraakt.
Een grootschalige Russische aanval op een NAVO-land ziet Shamiev op korte termijn niet gebeuren. “Rusland is nu niet in staat tot een grootschalige aanval.” Met conventionele wapens kan Rusland de NAVO volgens hem niet verslaan. Wel verwacht hij meer sabotage, cyberaanvallen en schendingen van het luchtruim. Een verkeerde inschatting kan uit de hand lopen. “Rusland poogt met agressief gedrag Europa af te schrikken en de bevolking bang te maken,” in de hoop op een deal met Oekraïne die gunstig is voor Poetin.
Burgerplatform: veiligheid op feiten, niet op angst
Ook elders lopen de inschattingen uiteen. De Deense inlichtingendienst sprak op 24 september van een klein maar groeiend risico op een beperkte aanval (The Guardian). NAVO-chef Rutte zei op 30 september dat er geen acute dreiging is voor NAVO-grondgebied (Forces News). Een dag eerder vroeg de Litouwse premier Sinkevičius hem of inlichtingendiensten echt bewijs op tafel leggen dat Rusland zich op iets voorbereidt (zie Litouwse premier vraagt om echt bewijs). Juist daarom moeten burgers de dreiging zelf kunnen wegen.
Stop. Laat angst geen raadgever zijn bij besluiten over tientallen miljarden. De bevolking bang maken is volgens Shamiev juist wat het Kremlin wil.
Bron. Baseer defensiebeleid op een toetsbare dreigingsanalyse, waarvan de hoofdlijnen openbaar zijn en die het parlement kan controleren. Richt het geld op de dreigingen die zo’n analyse aanwijst. Volgens Shamiev zijn dat nu vooral sabotage, cyberaanvallen en schendingen van het luchtruim, en dat vraagt om weerbare infrastructuur en cyberveiligheid.
Herstel. Weeg elk extra defensiemiljard in een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA): wat levert het op aan veiligheid, en wat kost het aan zorg, onderwijs en bestaanszekerheid? Maak via een fonds voor brede welvaart zichtbaar waar het geld vandaan komt. Kijk holistisch: energie-onafhankelijkheid en sancties raken de Russische oorlogseconomie, die al kraakt (zie De Russische economie piept en kraakt onder sancties). En diplomatie heeft een eigen vredesplan nodig, zodat niet de angst de voorwaarden van een deal bepaalt (zie Geen opkomstplicht zonder vredesplan).
Bronnen: Mare, ‘Poetin zit vast in zijn eigen oorlog’ (Vincent Bongers, 1 oktober 2026); Universiteit Leiden, aankondiging lezing (6 oktober 2026); Hurst Publishers, Imperfect Equilibrium (2026); The Guardian (24 september 2026); Forces News (30 september 2026). Foto: kremlin.ru, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons.
