In januari 2013 adviseerde Staatstoezicht op de Mijnen om de gaswinning in Groningen zo snel als realistisch mogelijk te verlagen. Dat jaar werd juist een recordjaar. Dit is de korte versie van onze reconstructie.
Wie besloot
Na de beving bij Huizinge in augustus 2012, met een magnitude van 3,6, adviseerde SodM in januari 2013 om de winning snel te verlagen (sodm.nl). Het kabinet greep niet in de winning in en liet eerst onderzoek doen. In 2013 werd ongeveer 54 miljard kubieke meter gewonnen, het hoogste niveau ooit (parlementaire enquête, src:2096). Voor 2014 stelde Economische Zaken op advies van SodM een plafond van 40 miljard kubieke meter voor. Financiën drong aan op meer vanwege de begroting. Het plafond werd 42,5 miljard (src:2096; NRC, nrc.nl).
Wat het kostte
Er zijn meer dan 267.000 schades gemeld en duizenden woningen moesten worden versterkt. Van 2026 tot en met 2031 raamt het kabinet 6.919 miljoen euro voor schade en versterking (Voorjaarsnota 2026, open.overheid.nl). Met Nij Begun belooft het kabinet daarnaast voor dertig jaar maatregelen (zoek.officielebekendmakingen.nl). NRC telde die op tot minstens 22 miljard euro (nrc.nl). Volgens de enquêtecommissie heeft Nederland een ereschuld aan Groningen (tweedekamer.nl).
Wat volgde eruit
Na de beving bij Zeerijp in 2018 besloot het kabinet de winning te beëindigen. Op 19 april 2024 ging het veld definitief dicht. De enquête stelde vast dat financiële belangen vaak zwaarder wogen dan de veiligheid van Groningers. Drie lessen. Stop: neem geen besluiten over winning meer waarin gasbaten zwaarder wegen dan veiligheid. Bron: maak veiligheidsadviezen van de toezichthouder bindend, zodat ze alleen met een openbare motivering terzijde kunnen worden gelegd. Herstel: voer Nij Begun en de versterking uit zoals toegezegd.
Lees verder
Hoe het had kunnen gaan als Nederland de gasbaten net als Noorwegen in een fonds had gestoken, staat in de long read Wat als Nederland het Noorse voorbeeld had gevolgd?. Over het Noorse fonds zelf gaat Noorwegen spaarde zijn gasgeld: wat Nederland had kunnen hebben. Zie ook de reconstructie van de bezuinigingen 2007 tot 2014 en de reconstructie van de polycrisis.
