Zorguitgaven stegen van 53,1 mld euro (2006; 9,1% bbp) naar 120,2 mld (2025; 10,2% bbp; 6.645 euro p.p., CBS). Nominale premie 1.876 euro (2025, +7%, NZa); verplicht eigen risico 385 euro, volgens coalitieakkoord 460 (2027) en ca. 520 (2030). 6% zag in 2025 af van zorg vanwege kosten (Nivel); 31% van de werktijd in de zorg is administratie (CBS). Het Nationaal ZorgFonds (SP en coalitie) wil zorgverzekeraars vervangen door een publiek fonds met regionale zorgkantoren.
Uitgavengroei is structureel en liep voor 2006 sneller (7,8% naar 9,1% bbp in 1998-2005, CBS); OESO/CPB (Zorgkeuzes in Kaart 2020) vinden geen stelsel systematisch doelmatiger. Knelpunten binnen het huidige stelsel: financiele drempels (eigen risico), regeldruk rond contractering en declaratie, beperkte feitelijke invloed van verzekerden, en groei van budgetpolissen die de solidariteit onder druk zet (NZa).
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
Dit is geen bedrag per jaar en geen verwachte waarde, maar de geschatte schade als het scenario zich één keer voordoet. Vergelijk het daarom niet met de jaarbedragen hierboven.
Geen MKBA-uitkomst. Dit is de grootte van de geldstroom waar deze analyse over gaat, niet de schade of het welvaartseffect.
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenDe site nationaalzorgfonds.nl (SP en coalitie, voorwoord Jimmy Dijk) bevat geen formele MKBA maar een kosten/besparingen-overzicht: kosten 7,0 mld/jr (mondzorg 1,3; fysio 1,0; huisarts 1,0; ouderenzorg 1,0; lonen 1,5; medicijnfonds 1,0; oprichting 0,2), besparingen 9,7 mld/jr (fraude 5,0; bureaucratie 2,0; farma 1,5; verzekeraars 1,0; specialisten in loondienst 0,2), saldo +2,7 mld. Belanghebbende partij; geen nulalternatief, zichtjaar, contante waarde, discontering, welvaartseffecten of gevoeligheidsanalyse: niet conform de CPB/PBL-leidraad (source 142).
Policy 142 referentie; 143 Nationaal ZorgFonds (ZiK: transitie 6,1 mld/8 jr, compensatie 0-4,5 mld, reserves 2,3-4,5 mld); 144 eigen risico af met inkomensafhankelijke financiering (CPB 2019: +3,8 mld, lage/midden +3,5-4,2%, top-20% -3,9%); 145 cooperatieve zeggenschap via Zvw art. 28-28c en regionale pilots.
Hier en nu: gezondheid, koopkracht, vertrouwen. Later: houdbaarheid zorguitgaven, zorgpersoneel (administratielast). Elders: beperkt (farma/medicijnen, zie policy 87).
Toeslagen-analyse 49: zorgtoeslag 6,54 mld (budgetitem 18), policies 136 en 139. Regeldruk: analysis 3. Zorgmijding: subject 266. Politieke afweging: Action 97.
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.