De uitgaven aan curatieve ggz in de Zvw stegen van 3,3 mld euro (2015) naar ca. 5,6 mld (2024) en het aantal werkenden in de ggz van ca. 83.000 (2010) naar 110.000 (2024). Toch stonden er in oktober 2024 108.878 wachtplekken open, waarvan 62.598 langer dan de Treeknorm van 14 weken (rond 2009 ca. 16.700 te lang wachtenden). Juist de zwaarste patienten wachten het langst: gemiddeld ca. 17 weken bij psychose, 32 weken bij persoonlijkheidsstoornissen en ca. 60 weken bij complexe of meervoudige problematiek. Het aantal klinische bedden ging van ca. 112 per 100.000 inwoners (2012) naar ca. 50 nu (src:1244). Mensen met een ernstige psychische aandoening leven naar schatting 11 tot 15 jaar korter, vooral door somatische ziekte.
Volgens Vinkers en Jeurissen (src:1244) vooral een allocatie- en stelselprobleem, geen middelentekort: groei werd opgevangen in lichte zorg (POH-ggz 116.000 naar 566.000 patienten 2012-2017) terwijl de specialistische ggz daalde (681.000 naar 533.000); omzetplafonds en contractering; onvolledige risicoverevening (0,8% van verzekerden veroorzaakt twee derde van de ggz-uitgaven); bedden afgebouwd zonder volledige opbouw van ambulante capaciteit; versnippering over Zvw, Wlz, Wmo, forensische zorg en gemeenten; administratieve last en schaarste aan psychiaters en klinisch psychologen. Beschrijvende systeemanalyse, geen bewezen causaliteit.
Effecten van de situatie zonder nieuw beleid, in € miljoen per jaar met 1 decimaal. Negatief is een nadelig effect. Lage impact is de grens die het dichtst bij 0 ligt, hoge impact de grens die het verst van 0 ligt, voor positieve en negatieve effecten. Financiële effecten zijn begrotingsuitgaven, begrotingsinkomsten en gemiste belastinginkomsten; maatschappelijke effecten zijn welvaartseffecten; risico's staan als jaarlijkse bufferpremie, kans maal schade. Overdrachten en andere bedragen die niet in het saldo tellen staan apart en tellen niet mee in het totaal. Onderaan staat het totaal.
| Effect | Lage impact € mln/jaar | Midden € mln/jaar | Hoge impact € mln/jaar | Hoeveelheid | Bron |
|---|---|---|---|---|---|
| Financiële effecten (begroting en gemiste inkomsten) | |||||
| Begrotingsuitgaven (huidige situatie) | -26,0 | -26,0 | -26,0 | – peiljaar 2027 | dp:1623 src:1625 |
Begrotingsuitgaven huidige situatie, ontwerpbegroting 2027. Hfdst XVI VWS art. 2 Curatieve zorg, regeling Curatieve ggz: subsidies 22,9 en opdrachten 3,1 mln. De ggz zelf wordt grotendeels via de Zvw-premie betaald en staat niet op dit artikel. dp:1623, Bron src:1625. Prijspeil en begrotingsjaar 2027; de bron geeft een puntraming, dus laag, midden en hoog gelijk. Uitgave, dus negatief. | |||||
| Subtotaal financiële effecten | -26,0 | -26,0 | -26,0 | ||
| Totaal effect huidig beleid | -26,0 | -26,0 | -26,0 | financiële effecten + maatschappelijke effecten + risico's | |
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenMeer geld (dp:1243) en meer personeel (dp:1244), toch meer te lange wachtenden (dp:1246) en de langste wachttijden voor de zwaarste patienten (dp:1247). Bedden ruim gehalveerd sinds 2012 (dp:1245). In 2013-2017 bleef geld liggen (dp:1248).
EPA-patienten leven 11-15 jaar korter, vooral door somatische ziekte (dp:1249). Gezondheidskloof naar inkomen: dp:1250.
pol:316 (thuisanalyse ana:50): voorrang zwaarste ggz-patienten plus jaarlijkse somatische screening. Verwant: pol:145, pol:307.
De whitepaper (src:1244) is beschrijvend, nog niet peer-reviewed; registraties niet volledig vergelijkbaar; wachtplekken zijn geen unieke personen.