Onderzoeksbureau Trinomics bracht in opdracht van de milieuorganisatie NRDC in kaart hoeveel overheidsgeld naar elektriciteit uit vaste biomassa gaat, vooral houtpellets en houtsnippers. Het rapport van 25 september 2026 kijkt naar twaalf landen, waaronder Nederland, en naar de EU zelf. In 2024 ging het om ongeveer 3,9 miljard euro. In 2015 was dat 5,6 miljard euro en in 2020 ruim 6,4 miljard euro. De daling daarna komt volgens de onderzoekers vooral door de hoge stroomprijzen: subsidies die het verschil met de marktprijs aanvullen, vallen dan lager uit. Gedeeltelijke cijfers over 2025 laten weer een stijging zien. Stroom uit hout blijft dus afhankelijk van subsidie.
Een tweede, onzichtbare subsidie
Daarbovenop komt een voordeel dat op geen enkele begroting staat. In het Europese emissiehandelssysteem (ETS) telt het verbranden van biomassa als uitstoot van nul, dus hoeven centrales voor die CO2 geen rechten te kopen. Trinomics schat de waarde daarvan op 1,6 tot 2,4 miljard euro per jaar in de EU en 0,9 tot 1,3 miljard euro in het Verenigd Koninkrijk. Stroom uit vaste biomassa gaat volgens het rapport gepaard met ongeveer 55 tot 65 miljoen ton CO2 per jaar, die uit de schoorsteen komt terwijl nieuw bos er jaren tot tientallen jaren over doet om die koolstof weer vast te leggen.
Een tweede rapport van Trinomics kijkt breder naar subsidies die bossen kunnen schaden. Volgens NRDC ging in 2024 ongeveer 10 miljard euro naar zulke sectoren. De onderzoekers wijzen er onder meer op dat steun aan de veehouderij de import van soja voor veevoer in stand kan houden, wat buiten Europa bijdraagt aan ontbossing. Het rapport spreekt daarbij van mogelijk schadelijke subsidies.
En Nederland?
Nederland bouwde de nieuwe steun voor houtstook stap voor stap af. Sinds 2017 krijgt bij- en meestook in kolencentrales geen nieuwe SDE-subsidie meer en sinds 2024 is elektriciteit uit het verbranden van biomassa uitgesloten voor nieuwe beschikkingen. Bestaande contracten lopen wel door. Volgens Trinomics groeide de Nederlandse steun tot 674 miljoen euro in 2021. In 2023 en 2024 betaalden producenten door de hoge stroomprijzen per saldo terug, maar de onderzoekers verwachten dat de steun weer oploopt nu de prijzen dalen. Voor de SDE++ 2026 schreef het kabinet dat verdere afbouw op dit moment niet wenselijk is.
Stop: haal eerst de prikkels weg
Burgerplatform vindt dat de eerste stap is: stoppen met betalen voor wat schade doet. Dat betekent bestaande contracten voor houtstook niet verlengen en geen nieuwe steun via een omweg, zoals BECCS met geïmporteerd hout zolang de herkomst niet vaststaat (zie Eerst bewijs, dan geld). En het betekent dat Nederland zich in Brussel inzet om de nulwaardering van biomassa in het ETS te beëindigen. Landen spraken in het VN-biodiversiteitsverdrag al af om schadelijke subsidies uit te faseren en wereldwijd met minstens 500 miljard dollar per jaar te verminderen in 2030, te beginnen met de schadelijkste.
Bron: tel de uitstoot waar hij ontstaat
Wie hout verbrandt, stoot CO2 uit. Tel die uitstoot mee bij de schoorsteen, net als bij kolen en gas, en laat een eerlijke prijs het werk doen. Dan hoeft niemand meer met certificaten te bewijzen dat een pellet duurzaam is om een voordeel te krijgen. Wij stelden eerder al de vraag waarom er nog subsidie voor biomassa is.
Herstel: het geld kan beter
Volgens Trinomics kan 3,9 miljard euro per jaar ook ongeveer 1,3 miljoen extra warmtepompen per jaar ondersteunen, bijna de helft van de Europese verkoop in 2025. Laat vrijkomend geld daarom gaan naar besparing, warmtepompen en coöperatieve warmte en stroom waarvan burgers zelf mede-eigenaar zijn, en naar herstel van bossen. Dat helpt klimaat, natuur en de energierekening tegelijk. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse kan die keuzes naast elkaar zetten, en een fonds voor brede welvaart kan het vrijkomende geld over de grenzen van sectoren heen inzetten.
Bron: Trinomics in opdracht van NRDC, Deforestation subsidies in Europe (25 september 2026); NRDC, To save nature, countries should eliminate subsidies that harm forests (1 oktober 2026); Kamerstuk 31239 nr. 444; CBD, Target 18.
