Dit zwartboekartikel reconstrueert een besluit en de gevolgen daarvan achteraf, op basis van openbare bronnen. Het is een politieke duiding naast de analyses van Burgerplatform. Bedragen staan er alleen in als een bron ze noemt.
Wie besloot
Kabinet Balkenende IV, CDA, PvdA en ChristenUnie, 2007 tot 2010, en kabinet Rutte I, VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV, 2010 tot 2012. Rutte II, VVD en PvdA, voerde onderdelen uit.
Wat was de bedoeling?
Volgens de bronnen: het dichten van het begrotingstekort na de financiƫle crisis. Rutte I kondigde een bezuinigingspakket van 18 miljard in 2015 aan.
Welke schade
Dit overzicht beschrijft geen eigen schade, maar de besluiten die uit de bezuinigingen voortkwamen en elders in het zwartboek staan.
- 2007 tot 2010: Balkenende IV legt taakstelling Belastingdienst op, circa 270 miljoen structureel. Bron: bron.
- 2010: Regeer- en gedoogakkoord Rutte I: bezuinigingspakket 18 miljard in 2015, aankondiging verhuurderheffing 760 miljoen, extra taakstelling Belastingdienst circa 125 miljoen. Bron: bron.
- 14 oktober 2010: Ministerie van VROM opgeheven bij formatie Rutte I. Bron: bron.
- 2014: Minister van Financiƫn Dijsselbloem dringt aan op hogere winning (42,5 in plaats van 40 miljard kuub) om bezuinigingen te voorkomen. Bron: bron.
- augustus 2026: Belastingdienst: capaciteit toezicht onder druk door onder meer hersteloperaties en taakstellingen. Bron: bron.
Wat kostte het
Een totaalbedrag aan gevolgschade van de bezuinigingen is in de gebruikte bronnen niet geschat: schatting ontbreekt. Zie de afzonderlijke besluiten.
Is het hersteld
Deels. Zie per besluit.
Wat volgde eruit
- Bezuinigingen 2007 tot 2014 oorzaak VROM en verhuurderheffing: Verhuurderheffing aangekondigd in het bezuinigingsakkoord Rutte I; primaire doel was het dichten van het begrotingsgat. Bron: bron.
- Bezuinigingen 2007 tot 2014 oorzaak Taakstellingen Belastingdienst: Taakstelling Belastingdienst als onderdeel van rijksbrede bezuinigingen Balkenende IV en Rutte I. Bron: bron.
- Bezuinigingen 2007 tot 2014 versterkt Gaswinning Groningen: Dijsselbloem verklaarde dat hij zich in 2014 bij het winningsniveau liet leiden door de begroting. Bron: bron.
- Bezuinigingen 2007 tot 2014 versterkt Milieutoezicht: ILT: door taakstellingen 2025 tot 2029 is het toezicht niet overal even intensief. Bron: bron.
Zie ook de reconstructie van de polycrisis.
Stop, bron, herstel
Stop. Stop met generieke bezuinigingen op uitvoering en toezicht.
Bron. Toets bezuinigingen vooraf op gevolgen voor uitvoering, opbrengsten en vertrouwen.
Herstel. Een MKBA achteraf kan laten zien wat de bezuinigingen per saldo hebben opgeleverd of gekost.
Bronnen
- https://vng.nl/sites/default/files/2020-05/companen-en-thesor_effecten-verhuurderheffing.pdf
- https://www.eerstekamer.nl/overig/20260901/reactie_op_moties_nalevingstekort/document
- https://www.ilent.nl/actueel/nieuws/2025/10/22/de-ilt-maakt-scherpere-keuzes-komende-jaren-meer-aandacht-voor-milieu
- https://www.nrc.nl/nieuws/2022/09/05/week-3-parlementaire-enquete-gaswinning-groningen-a4140740
- https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20102011-626.html
- https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2010-16525.html