Dit zwartboekartikel reconstrueert een besluit en de gevolgen daarvan achteraf, op basis van openbare bronnen. Het is een politieke duiding naast de analyses van Burgerplatform. Bedragen staan er alleen in als een bron ze noemt.
Wie besloot
Opeenvolgende bewindspersonen van Financiën; partij: CDA, PvdA, ChristenUnie (Balkenende IV); VVD, CDA (Rutte I); coalitie: Balkenende IV: CDA, PvdA, ChristenUnie; Rutte I: VVD, CDA, gedoogsteun PVV.
Vastgelegd door: Antwoord Kamervragen 2010-2011 nr. 626; Rekenkamer, Bezuinigingen op uitvoeringsorganisaties (2013).
Nuance: Rutte II gaf vanaf 2013 ongeveer 150 miljoen euro per jaar extra voor toezicht en invordering.
Wat was de bedoeling?
Volgens de bronnen: Besparing op apparaatsuitgaven. (400 mln per jaar)
Welke schade
Taakstelling circa 400 miljoen euro structureel in 2015 (270 miljoen Balkenende IV, circa 125 miljoen Rutte I). Nalevingstekort mkb geschat op 5,186 miljard per jaar; coronaschulden: 2,5 miljard als oninbaar beschouwd.
Maatschappelijk: Minder boekenonderzoeken, kleinere pakkans (zie 2163).
Wat kostte het
Geen bron die de gemiste opbrengst toeschrijft aan de taakstelling: schatting ontbreekt. Nalevingstekort en oninbare schulden zijn context, geen causaal effect.
Is het hersteld
niet. Niet hersteld; nieuwe bezuiniging van 280 miljoen per jaar volgens Graaff (2163).
Wat volgde eruit
- Bezuinigingen 2007 tot 2014 oorzaak Taakstellingen Belastingdienst: Taakstelling Belastingdienst als onderdeel van rijksbrede bezuinigingen Balkenende IV en Rutte I. Bron: bron.
- Taakstellingen Belastingdienst oorzaak Belastinginning en handhaving: Belastingdienst 2026: taakstellingen en herprioritering gaan soms ten koste van handhaving. Bron: bron.
- Hypothese, zonder bron: Taakstellingen Belastingdienst en Toeslagenaffaire. Hypothese: capaciteitsdruk bij de Belastingdienst droeg bij aan de geautomatiseerde fraudeaanpak. Niet door POK als oorzaak vastgesteld in de hier gebruikte bronnen.
Zie ook de reconstructie van de polycrisis.
Stop, bron, herstel
Stop. Stop met generieke taakstellingen op handhaving en invordering.
Bron. Beoordeel bezuinigingen op uitvoeringsorganisaties vooraf op gemiste opbrengsten.
Herstel. Herstel de capaciteit voor toezicht. Een MKBA kan aangeven of extra toezicht zich terugbetaalt.
Eerder op Burgerplatform: artikel 2163, artikel 2166.
Bronnen
- https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20102011-626.html
- https://www.rekenkamer.nl/documenten/2024/02/06/focus-op-coronabelastingschulden
- https://www.eerstekamer.nl/overig/20260901/reactie_op_moties_nalevingstekort/document
- https://www.nrc.nl/nieuws/2022/09/05/week-3-parlementaire-enquete-gaswinning-groningen-a4140740
