Exploitanten van kerncentrales zijn wettelijk slechts aansprakelijk tot ca. EUR 1,2 mld per kernongeval; met staat en verdragspartners samen is ca. EUR 3,2 mld geregeld. Een zwaar ongeval kost honderden tot duizenden miljarden (Fukushima EUR 385-540 mld). Het restrisico ligt bij slachtoffers en belastingbetaler, zodat exploitanten en investeerders geen volledige afweging van kosten en baten maken.
Kernongevallen zijn praktisch onverzekerbaar (te klein risicocollectief, extreme maximale schade, onzekere kansen). In plaats van dat te erkennen als kostenpost, heeft de wetgever (WAKO, verdragen van Parijs en Brussel) de aansprakelijkheid gekanaliseerd naar de exploitant en afgetopt. Dit is een impliciete subsidie die in geen enkele begroting zichtbaar is en die de investeringsbeslissing structureel scheeftrekt ten gunste van kernenergie.
Effecten van de situatie zonder nieuw beleid, in € miljoen per jaar met 1 decimaal. Negatief is een nadelig effect. Lage impact is de grens die het dichtst bij 0 ligt, hoge impact de grens die het verst van 0 ligt, voor positieve en negatieve effecten. Financiële effecten zijn begrotingsuitgaven, begrotingsinkomsten en gemiste belastinginkomsten; maatschappelijke effecten zijn welvaartseffecten; risico's staan als jaarlijkse bufferpremie, kans maal schade. Overdrachten en andere bedragen die niet in het saldo tellen staan apart en tellen niet mee in het totaal. Onderaan staat het totaal.
| Effect | Lage impact € mln/jaar | Midden € mln/jaar | Hoge impact € mln/jaar | Hoeveelheid | Bron |
|---|---|---|---|---|---|
| Maatschappelijke effecten (welvaart) | |||||
| Angst en ervaren onveiligheid door extern risico (eigen schatting) | -0,2 | -21,1 | -319,1 | 35.000 (1.159 tot 192.000) peiljaar 2026 | dp:1688 src:1676 src:1686 src:1687 src:1688 |
Angst omwonenden cluster kerncentrales, zelfde methode als ana:22. Formule: NL-inwoners in zones x bezorgden x DW x VOLY. Inwoners: laag gemeente Borsele 23.187 dp:1687, Bron src:1687; midden 0,35 mln: 0,25 mln jodiumzone Borssele plus 0,10 mln NL binnen 30 km Doel; hoog 0,8 mln incl. Zuid-Limburg richting Tihange; aantallen aangenomen, zones Bron src:1685, Bron src:1686, Bron src:1694. Bezorgd 5 / 10 / 24 procent dp:1688, Bron src:1688. DW 0,003 / 0,006 / 0,011 kengetal 47, Bron src:1676. VOLY kengetal 37. Resultaat -0,2 / -21,1 / -319,1 mln per jaar. Niet in ae:1. Schatting, negatief. | |||||
| Subtotaal maatschappelijke effecten | -0,2 | -21,1 | -319,1 | ||
| Risico's (jaarlijkse bufferpremie) | |||||
| Rampenrisico (jaarlijkse premie) (eigen schatting) | -14,5 | -145,5 | -714,5 | 0,00 (0,00 tot 0,00) peiljaar 2026 | dp:1697 src:43 src:44 src:1620 src:1621 src:1623 src:1624 src:1659 src:1682 src:1683 src:1689 src:1694 src:1695 src:1696 src:1697 |
Cluster kernrisico NL-welvaart, 11 reactoren rond NL dp:1697, Bron src:1695. units x freq x schade x multi-unit x NL-aandeel. Klasse A INES 7 kengetal 52: 1,7e-5 / 1e-4 / 1,95e-4 dp:1692 Bron src:1690, Bron src:1691; schade Doel 740-1.400 mld dp:1695 Bron src:1693, Tihange x0,64 naar bevolking 75 km dp:1696 Bron src:1694, overige IRSN 430 mld dp:1694 Bron src:1692, plus VSL 3/7/15 procent. Klasse B kengetal 53: 50/120/240 mld Bron src:1692. Multi-unit kengetal 54 Bron src:1704. NL-aandeel kengetal 55. Mid per site: Borssele -54,4, Doel -38,7, Tihange -13,1, Gravelines -31,9, Chooz -4,2. Plus terrorisme en sabotage per site kengetal 57 dp:1715 Bron src:1713: -0,2 / -3,3 / -66,5. Klimaat 2026 nog factor 1, 2050 en 2100 in kengetal 58. Totaal -14,5 / -145,5 / -714,5 mln. Clusterkans A 0,11 procent per jaar, 3,2 procent per 30 jaar. BE-deel memo E70. Splijtstofbassins apart E71. Schatting, negatief. | |||||
| Grensoverschrijdend extern risico (eigen schatting) | -35,5 | -280,1 | -850,7 | 0,00 (0,00 tot 0,00) peiljaar 2026 | dp:1697 src:1694 src:1695 src:1696 src:1697 |
Memo, niet in totaal: Belgisch en Frans deel van verwachte schade kernongevallen rond NL, zelfde methode en kengetallen 52-55 als ae:1, Bron src:1690, Bron src:1692, Bron src:1693, Bron src:1694. Buitenlands aandeel Borssele 0,10, Doel 0,70, Tihange 0,85, Gravelines 0,15, Chooz 0,10, aangenomen. Mid per site: Doel -90,2, Tihange -74,1, Gravelines -95,8, Chooz -13,9, Borssele -6,0. Totaal -35,5 / -280,1 / -850,7 mln per jaar. Mogelijke overname BE-reactoren door Belgische Staat, Heads of Terms 4 nov 2026 Bron src:1697. Schatting. | |||||
| Rampenrisico opslag splijtstof (eigen schatting) | -0,2 | -4,2 | -90,4 | 0 (0 tot 0) peiljaar 2026 | dp:1700 src:1699 |
Splijtstofbassins rond NL, apart van reactorrisico ae:1. Formule: bassins x freq kengetal 56 x schade dicht bassin x bezetting x NL-aandeel kengetal 55. Freq 5,8e-7 / 1,2e-6 / 1e-5 per bassinjaar dp:1700 Bron src:1699. Schade 500 / 1.500 / 2.500 mld, 94.000 km2 en 8 mln verplaatst dp:1701 Bron src:1700. Bezetting Tihange natte DE-opslag 1,0, Gravelines en Chooz 0,6, Borssele 0,3 door opwerking, Doel 0,2 door droge opslag dp:1702 Bron src:1702, Bron src:1703. Geen dubbeltelling: bassinbrand na kernsmelting zit in ae:1. Plus aanval op bassin kengetal 57 dp:1717 Bron src:1720: -0,1 / -2,9 / -64,4. Resultaat NL -0,2 / -4,2 / -90,4 mln; BE-deel -3,0 mid, niet geteld. Voorstel expedited transfer minus 98 procent Bron src:1700, Bron src:1701, zie notitie. Schatting, negatief. | |||||
| Subtotaal risico's | -50,2 | -429,8 | -1.655,6 | ||
| Totaal effect huidig beleid | -50,4 | -450,9 | -1.974,7 | financiële effecten + maatschappelijke effecten + risico's | |
| waarvan eigen schatting: -50,4 / -450,9 / -1.974,7 € mln per jaar (lage impact / midden / hoge impact) | |||||
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenVerwachtingswaarde restrisico ca. EUR 4-100 mln/reactor/jaar (centraal ~40) = 0,03-2,6 ct/kWh; marktpremie Leipzig EUR 0,14-67,30/kWh (onverzekerbaar).
Onderhandelaarsakkoord: Staat koopt 100% ZEH Energy (=70% EPZ) van Provincie Zeeland + gemeenten voor EUR 115,7 mln + EUR 119 mln vermogen; RWE houdt 30%. Closing na parlementaire voorhang. Dubbele pet: eigenaar/beleidsmaker/WAKO-vangnet/ANVS-toezicht (Euratom 2009/71 art. 5).
Onderbouwing stelling Harmen (markt wil geen nieuwbouw omdat niet winstgevend): grotendeels bevestigd. EPZ (bestaande, afgeschreven KCB) boekte netto winst 2023 EUR 7 mln, 2024 EUR 3 mln, 2025 EUR 5,4 mln (jaarverslagen) — dus exploitatie van een afgeschreven plant kan marktconform positief zijn. Nieuwbouw: ESB/RUG LCOE-band ~EUR 100-400/MWh vs TNO wholesale/capture vaak ~EUR 40-60/MWh; Witteveen+Bos 2022 en KPMG-marktconsultatie: zonder actieve overheidsfinanciering/CfD geen private investering. Systeemkosten (TNO 2025 R11293): bij hoge vraag kern≈wind-op-zee (±0,01-0,04%); bij lage vraag +EUR 0,8 mld/jr. Conclusie: nieuwbouw is geen merchant-businesscase; welvaartsargument loopt via systeem/leveringszekerheid/beleid, niet via private IRR.
Hier en nu: leveringszekerheid, ruimtelijke druk, veiligheidsbeleving. Later: CO2, afval, ontmanteling. Elders: uraniumketen.
Per maatregel het welvaartssaldo (vóór overlapcorrectie) en daaronder elke effectregel: bandbreedte, klasse, thema, rekenregel en bron. Overdrachten en begrotingsposten staan erbij, maar tellen niet in het welvaartssaldo.
−€ 40 mln per jaar
Nog geen bandbreedte: één schatting
Correctie voorstellen€ 40 mln per jaar
Nog geen bandbreedte: één schatting
Correctie voorstellenDeze effecten hebben nog geen bedrag en tellen niet mee in de bedragen hierboven. Klik door naar de effectregel. Omdat de baten PM zijn, is het welvaartssaldo niet te bepalen.
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.