Dienst Toeslagen keert ca. EUR 21,6 mld uit aan 6 mln huishoudens (2025): zorgtoeslag 6,54, huurtoeslag 5,29, kinderopvangtoeslag 5,14, kindgebonden budget 4,62 mld. Circa 23% krijgt een terugvordering, >500.000 huishoudens >EUR 500 (IBO 2023). Niet-gebruik 9-12% (ca. EUR 0,9 mld). Toeslagafbouw drijft marginale druk: 5% van werkenden >70%. Herstel toeslagenaffaire: budget EUR 11,8 mld (23e VGR, 2026), t/m 2025 EUR 6,9 mld besteed.
Het stelsel kiest voor gerichtheid en actualiteit: toeslagen zijn een voorschot op geschat actueel inkomen en worden achteraf vastgesteld. Wisselende inkomens en alles-of-niets-grenzen leiden tot terugvorderingen; de bewijslast en het doorgeven van wijzigingen liggen bij de burger. Dat veroorzaakt onzekerheid, schulden en niet-gebruik, en vraagt een omvangrijke uitvoering en controle.
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
Dit is geen bedrag per jaar en geen verwachte waarde, maar de geschatte schade als het scenario zich één keer voordoet. Vergelijk het daarom niet met de jaarbedragen hierboven.
Geen MKBA-uitkomst. Dit is de grootte van de geldstroom waar deze analyse over gaat, niet de schade of het welvaartseffect.
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenVoorschot + terugvordering (IBO 2023). Uitvoeringskosten art. 13 Toeslagen 2025: apparaat EUR 498,4 mln + toegerekend Belastingdienst EUR 232,8 mln (incl. herstelorganisatie UHT) = 2,3-3,4% van uitkeringen.
SVB AOW 0,4%, kinderbijslag 2,3%, AIO 9,7%; UWV 9,1%; bijstand indicatief ~25%. Claim 'helft is ambtenareninzet' geldt alleen voor kleine regelingen.
IBO-opties (afschaffen zorgtoeslag, T-2 met vangnet, kindregeling), kinderopvang direct gefinancierd per 2029, definitieve toekenning na toetsing, PRO/GL-PvdA-pakket (CPB KiK 2027-2030).
Hier en nu: inkomen, vertrouwen in instituties, stress/gezondheid. Later: schulden, kansen kinderen, overheidsfinancien. Elders: n.v.t.
Per maatregel het welvaartssaldo (vóór overlapcorrectie) en daaronder elke effectregel: bandbreedte, klasse, thema, rekenregel en bron. Overdrachten en begrotingsposten staan erbij, maar tellen niet in het welvaartssaldo.
Uitgaven −€ 8,1 mld per jaar
afschaffen vanaf 2028
Basis OWB 2027 (XVI.8 detail 10.5.1 Zorgtoeslag): 2028 8.050,1 / 2029 8.261,1 / 2030 8.560,8 mln (source 316; geverifieerd in Budgettaire_Tabellen_2027_OW en v_begroting_raming). Gekozen conform voorstel.md sectie 3 (basis = meest recente ontwerpbegroting); OWB 2026 gaf 9.032,2 voor 2028. Jaarrijen in policy_budgetitem_year sluiten aan. DefaultValue (-6,54 mld) = toeslagjaar 2025 uit bi 18, niet de begrotingsbasis. Zonder compensatie is dit een schijnbesparing: zie pb 25 (bi 89).
Uitgaven € 8,1 mld per jaar
nieuw vanaf 2028
Compensatie, concept-hoofdvariant IBO Toeslagen optie 11 (source 318): nieuwe rijksbijdrage Zvf = zorgtoeslagbudget, nominale premie ca. EUR 471 lager (pp 2024), aanvullend WML +5,0%, AHK +EUR 600, tarief +4,25 pp (budgetneutraal, PM); staatssteunrisico/EC-notificatie. Bedragen = zorgtoeslag OWB 2027 (8.050,1 / 8.261,1 / 8.560,8 mln, source 316). Anker XVI.8 detail 40.4.1 (Rb Zvf 18-, meest verwant; BIKK gaat naar Flz/Wlz, source 321). Alternatieven: (a) IBO optie 8: WML +10,3%, AHK +EUR 750, tarief +3,02 pp, budgetneutraal in invoeringsjaar; extra AHK-reparatie EUR 3,2 mld (source 318); (b) lagere premie via hogere IAB (IBO optie 12; CPB KiK: premie EUR 600, lastenverschuiving naar bedrijven 14,2 mld, bi 60, source 123); (c) CPB KiK: WML +5,7% = +5,3 mld (source 123). SER-conceptadvies (NRC 21-9-2026) niet gepubliceerd, geen bron voor bedragen. Keuze via Action 187 (politician).
Deze effecten hebben nog geen bedrag en tellen niet mee in de bedragen hierboven. Klik door naar de effectregel.
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.