Analyse dossier

Kostendelersnorm als belemmering voor woningdelen - gerichte uitzondering (C2)

De kostendelersnorm verlaagt de bijstandsuitkering naarmate er meer volwassenen op één adres wonen, waardoor het financieel ongunstig is om iemand in huis te nemen - ook wanneer dat maatschappelijk juist gewenst is (mantelzorg, tijdelijke opvang, uitstroom uit dakloosheid). De norm raakt 42.697 huishoudens (36.210 in de algemene bijstand, 4.054 in de AIO, 2.083 in de Anw, 350 in de IOAW/IOAZ); het inkomensverlies bij twee kostendelers bedraagt circa €4.805 per jaar.

Grondoorzaak

Door de regel uitgelokt ongewenst gedrag in een tijd van woningnood. De verkenning van Significant APE (februari 2026) laat zien dat het onder de huidige norm financieel beter blijft om alleen te wonen. Volledige afschaffing is echter ondoelmatig als woningdelen-instrument (€32.000-125.000 per vrijgespeelde woning per jaar, meer dan nieuwbouwkosten); een gerichte uitzondering voor deelgroepen (variant 4) is door Significant APE als enige niet doorgerekend - dat is de eigen opgave van dit dossier.

Financieel lek
€ 25 M
minimale jaarlijkse derving
Sociale schade
5 /10
Complexiteit
6 /10
Escalatierisico
3 /10
Video / media

Analyse

MKBA-doorrekening van de gerichte uitzondering (centraal scenario): baten €17 mln/jr, milieubaat €3,0 mln/jr (vermeden nieuwbouw door circa 460 extra woningdelen, CO2-schaduwprijs Handboek Milieuprijzen 2023), kosten €25 mln/jr, saldo -€4 mln/jr, NCW30 -€0,10 mrd (basisvariant) tot +€0,43 mrd (verdelingsgewicht 2,0). Twintig keer goedkoper dan volledige afschaffing (€489 mln/jr structureel) voor de groep waar het maatschappelijk het meest knelt. Enige van de vijf maatregelen met een noemenswaardig milieueffect, al berust de CO2 per woning (35-70 ton, centraal 50) op een eigen schatting zonder Nederlandse bron.
Financiële impact
Minimaal financieel lek
25000000,00
per jaar
Maximaal financieel lek
489000000,00
per jaar
Maatschappelijke kosten
getval.parsetemplate:Column 'f_volume_societal_eur' does not belong to table Table.: fields:AnalysisId, EntityID, MandateId, SubjectId, Title, ProblemDescription, RootCause, F_Volume_EUR_Min, F_Volume_EUR_Max, F_Volume_Societal_Min_EUR, F_Volume_Societal_Max_EUR, F_ExposedRisk_Min_EUR, F_ExposedRisk_Max_EUR, F_Volume_MIO_Min, F_Volume_MIO_Max, S_Damage_Score, C_Complexity_Index, E_Escalation_Risk, Dimension, CrossSectoral, CreatedAt, CreatedBy, FullAnalysisText, AnalystView, CitizenView, InnovatorView, DoerView, UpdatedAt, UpdatedBy, ShortName, Analysis_Url, Analysis_ImageUrl, AgentId, AgentStartDate, alternator, rowid,
per jaar
Onderwerp
Scores
Sociale schade
5 /10
Complexiteit
6 /10
Escalatierisico
3 /10
Schaderisico
Minimaal
0,00
Maximaal
0,00
Terug naar alle analyses