Analyse dossier

Sport als publiek goed: te weinig bewegen, te duur voor lage inkomens

Slechts 47% van de Nederlanders voldoet aan de beweegrichtlijnen (laagopgeleiden 33%, hoogopgeleiden 51%). Inactiviteit veroorzaakt circa 2,3% van de ziektelast, 5.800 sterfgevallen en EUR 2,7 mld zorguitgaven per jaar. Tegelijk vindt 55% van de Nederlanders sport te duur, onder modaal 66%; 57% van de lagere inkomens zou vaker sporten als het gratis was.

Grondoorzaak

Sport is geen wettelijke taak: gemeenten besteden netto circa EUR 1,1 mld per jaar, maar zonder zorgplicht of minimumnorm, waardoor sport bij bezuinigingen kwetsbaar is. Toegang voor lage inkomens loopt via een lappendeken van gemeentelijke regelingen en liefdadigheid (Jeugdfonds, 88.204 kinderen in 2025) met aanvraagdrempels en stigma, in plaats van via tarieven naar draagkracht (voorverdelen).

Financieel lek
€ 176 M
minimale jaarlijkse derving
Sociale schade
7 /10
Complexiteit
7 /10
Escalatierisico
5 /10
Video / media

Analyse

Sport als publiek goed (subject 110). Nulmeting: 47% voldoet aan beweegrichtlijnen; inactiviteit ~5800 doden/jr en EUR 2,7 mld zorg (sources 91). Drempel: 55%/66% vindt sport te duur (source 90). SROI 2,76: kosten EUR 10,54 mld (publiek 2,59 + privaat 4,82 + vrijwilligers 3,13), opbrengsten EUR 29,12 mld (gezondheid 18,41 + arbeid 6,27 + sociaal 1,31 + vrijwilligers 3,13) — source 194/infographic; methodiekrapport op aanvraag. RIVM 2022 (source 88): bij 75% voldoen in 2040 +19000 levensjaren; zorg netto cumulatief -EUR 312 mln; baten vooral gezondheid/welzijn. Action 76 MKBA: (1) Sportpas bruto 100% = 4.406.806 x EUR 240 = EUR 1.058 mln (CBS 2026 source 189); Waadhoeke-proxy benutting 16,6-29,9% → EUR 176-316 mln (source 190, bi 70-71, pe 73). (2) Geen gemeten landelijk deeleffect; VWS-pilot resultaten juli 2027 (source 191, gap dp 241). (3) Geen euro/extra sporter; illustratief 19000 LY x ZIN 20-80k = EUR 380-1520 mln in 2040 (sources 88+193, dp 240) — scenario, geen interventie-MKBA. (4) SROI-opbouw via infographic (source 194); volledig Rebel/Mulier-rapport gap. (5) Contouren Sportwet 24-6-2026 (source 192): geen zorgplicht/normen/extra middelen; zwembadzorgplicht afgewezen EUR 400-500 mln (bi 74). Policy 131/133 pe op 0 (gaps).
Financiële impact
Minimaal financieel lek
175567000,00
per jaar
Maximaal financieel lek
1057633440,00
per jaar
Maatschappelijke kosten
getval.parsetemplate:Column 'f_volume_societal_eur' does not belong to table Table.: fields:AnalysisId, EntityID, MandateId, SubjectId, Title, ProblemDescription, RootCause, F_Volume_EUR_Min, F_Volume_EUR_Max, F_Volume_Societal_Min_EUR, F_Volume_Societal_Max_EUR, F_ExposedRisk_Min_EUR, F_ExposedRisk_Max_EUR, F_Volume_MIO_Min, F_Volume_MIO_Max, S_Damage_Score, C_Complexity_Index, E_Escalation_Risk, Dimension, CrossSectoral, CreatedAt, CreatedBy, FullAnalysisText, AnalystView, CitizenView, InnovatorView, DoerView, UpdatedAt, UpdatedBy, ShortName, Analysis_Url, Analysis_ImageUrl, AgentId, AgentStartDate, alternator, rowid,
per jaar
Onderwerp
Scores
Sociale schade
7 /10
Complexiteit
7 /10
Escalatierisico
5 /10
Schaderisico
Minimaal
0,00
Maximaal
0,00
Terug naar alle analyses