In NRC (23 oktober 2026, Laura Bergshoef; src:2093) leggen Marcel Beukeboom en Koos Biesmeijer, directeuren van Naturalis, uit waarom natuur geen externe factor is voor de economie. Water, bestuiving en een vruchtbare bodem zijn randvoorwaarden voor bedrijven. Volgens hen hoort wie voor twintig of dertig jaar investeert, zoals een pensioenfonds, dat risico mee te wegen. Naturalis ontwikkelt daarvoor modellen en publiceerde eerder het Statusrapport Nederlandse Biodiversiteit 2026 (src:1150).
Wat de cijfers zeggen
DNB en PBL kwamen in 2020 tot 510 miljard euro, 36 procent van de onderzochte portefeuilles (src:2091). Die financiering staat uit bij bedrijven die sterk of zeer sterk afhankelijk zijn van ecosysteemdiensten, zoals grond- en oppervlaktewater, bestuiving en hout. DNB noemt dit een ondergrens. Het CBS waardeerde het ecosysteemkapitaal van Nederland in 2022 op 806 miljard euro, de contante waarde van toekomstige ecosysteemdiensten (dp:202, src:168). Bos levert gemiddeld circa 9.590 euro per hectare per jaar aan diensten, voor het grootste deel recreatie en natuurtoerisme (dp:1429).
Het bekendste voorbeeld uit het interview is New York. Daar koos de stad in 1997 voor bescherming van het Catskill-stroomgebied, voor circa 1,5 miljard dollar. Een filterinstallatie zou 6 tot 8 miljard dollar plus ruim 300 miljoen per jaar hebben gekost (src:2092). In het interview worden andere bedragen genoemd. Burgerplatform gebruikt de cijfers uit de primaire bron. Ook in Nederland is de bodem een zuiveringsinstallatie: het Amsterdamse kraanwater wordt in de duinen gefilterd. Bronbescherming is goedkoper dan achteraf zuiveren (ana:62).
De natuur gaat achteruit
De Living Planet Index voor Nederland staat in 2024 op het niveau van 1990: zoetwatersoorten gingen vooruit, de dierpopulaties op land achteruit (ana:26, dp:1122). Van de 14 natuurdoelen op het Nationaal Dashboard staan er 7 op rood (dp:1119). Bij de VN-top in Jerevan (dp:1585) ligt de wereld voor geen van de 23 doelen van het Kunming-Montreal-raamwerk op schema (src:1609, src:1610). Lees ook ons bericht over het WNF-rapport: gemonitorde populaties wilde gewervelde dieren zijn wereldwijd sinds 1970 gemiddeld 73 procent kleiner.
Brede welvaart
De CBS Monitor Brede Welvaart deelt welvaart in naar hier en nu, later en elders. Natuurlijk kapitaal valt onder later, als voorraad voor volgende generaties (src:20). Via de voetafdruk van onze import valt het ook onder elders (src:166). Een boom omzagen levert vandaag planken op, maar laten staan levert bodem, water en schaduw op, dus ook welvaart later. Dat is precies de afweging die de monitor zichtbaar maakt.
Regeneratie en brede welvaart
Burgerplatform ziet regeneratie als herstel van natuurlijk kapitaal, en daarmee als economisch herstel. In de Monitor Brede Welvaart valt natuurlijk kapitaal onder de welvaart van later (src:20). Een gezonde bodem, schoon water en biodiversiteit zijn de voorraad waar toekomstige productie en gezondheid op rusten. Wie die voorraad herstelt, vergroot de welvaart van later. Dat is een Burgerplatform-visie.
Wageningen Economic Research omschrijft regeneratieve landbouw in de eerste plaats ecologisch en landbouwkundig, als een verzamelnaam van landbouwpraktijken die een positieve bijdrage leveren aan natuur, milieu, klimaat, voedselzekerheid en sociale omstandigheden, met een gezonde, levende bodem als startpunt (src:2094). In dat onderzoek scoorden de deelnemende bedrijven bovengemiddeld op bodem, water, klimaat en leefgebied voor soorten, maar lager op productie. Een deel van de bedrijven haalde een goed inkomen dankzij lagere kosten en hogere prijzen. Anderen kampten met investeringen, leerkosten en risico's. Volgens het rapport zijn betere prijzen of extra verdiensten nodig om regeneratie rendabel te maken. Het rapport noemt regeneratie zelf geen economisch herstel. Burgerplatform legt die stap via het natuurlijk kapitaal in brede welvaart.
Wat Burgerplatform doet
Burgerplatform sluit aan bij erkende standaarden: de MKBA-leidraad en de CPB/PBL-aanvulling over brede welvaart, het Handboek Milieuprijzen, de natuurlijk-kapitaalrekeningen van het CBS volgens SEEA (src:382) en de Living Planet Index (src:18). Ecosysteemdiensten tellen in euro's mee. Daarnaast houden we een aparte, niet-monetaire indicator voor intrinsieke waarde bij: de natuurkwaliteit van landnatuur stond in 2016 op 37 van de 100, tegen 44 in 1994 (dp:1464). Natuur is meer waard dan wat ze oplevert. Biesmeijer zegt het in het interview zelf: de natuur is mooi en inspirerend, en dat zou genoeg moeten zijn. Het idee is niet nieuw: econoom Roefie Hueting vroeg in 1970 al Wat is de natuur ons waard? Zie ook ons bericht over de documentaire How to Live on Earth.
Open vraag
Hoe nemen Nederlandse banken en pensioenfondsen de afhankelijkheid van 510 miljard sinds 2020 mee in hun beleggingsbeleid? Een herhaalmeting van DNB hebben we niet gevonden.
