29-9-2026 RIVM / NOS / Burgerplatform Onbekend
Bij 71 procent van de volwassenen in Nederland zat in 2025 te veel pfas in het bloed, blijkt uit nieuw RIVM-onderzoek onder bloeddonoren. In 2016 en 2017 was dat nog bij vrijwel iedereen zo. De daling komt volgens het RIVM mogelijk door het verbod op PFOS en PFOA. Rond Chemours en de Westerschelde liggen de waarden hoger. Burgerplatform: ingrijpen aan de bron werkt, dus trek vergunningen en toelatingen in en laat de vervuiler betalen.
Bij 71 procent van de volwassenen in Nederland zat in 2025 meer pfas in het bloed dan de gezondheidskundige grenswaarde. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM, dat op 29 september verscheen. In het vorige onderzoek, met bloed uit 2016 en 2017, gold dat nog voor vrijwel iedereen (99 procent). Volgens de NOS noemt het RIVM de uitkomst “voorzichtig positief nieuws”.
Het RIVM onderzocht bloed van 967 volwassen donoren van bloedbank Sanquin, tussen 18 en 78 jaar. Bijna iedereen had ten minste vier pfas in het bloed: PFOA, PFNA, PFHxS en PFOS. Van PFOS zat er het meest in. Ook de hoeveelheden liggen lager dan in het vorige onderzoek, net als elders in West-Europa. Volgens het rapport kan de daling van PFOS het gevolg zijn van maatregelen die sinds begin deze eeuw zijn genomen om gebruik en uitstoot te beperken. Voor PFOA geldt sinds 2020 een verbod. “We zien die twee minder in deze bloedstalen,” zegt Joke Herremans van het RIVM tegen de NOS. “Deze studie is daarom vooral een aanmoediging om een totaalverbod op pfas in te stellen.”
Er zijn kanttekeningen. Bloeddonoren zijn gezonder dan gemiddeld, en bloed geven kan de hoeveelheid PFOS in het bloed verlagen. De trend moet dus nog worden bevestigd. De stof TFA, die onder meer via bestrijdingsmiddelen in het milieu komt, is niet gemeten. Pfas-deskundige Chiel Jonker (Universiteit Utrecht) wijst er tegenover de NOS op dat de hoeveelheid pfas in het milieu niet afneemt: “Het wordt in feite rondgepompt.”
Het RIVM keek extra naar de regio’s rond Chemours in Dordrecht en de Westerschelde, waar inwoners al lang meer pfas binnenkrijgen, onder meer door uitstoot van fabrieken. In Zeeuws-Vlaanderen, waar voor het eerst is gemeten, vond het RIVM verhoogde waarden van zeven pfas, voor PFOS en PFHpS tot zeven keer meer dan in de rest van Nederland. De oorzaak blijkt niet uit het onderzoek. Ten noorden van de Westerschelde waren drie pfas tot twee keer zo hoog. Rond Chemours ligt de PFOA-waarde opnieuw iets hoger dan elders, maar lager dan in het vorige onderzoek.
Het onderzoek laat zien waarom “pfas zit overal” een vals argument is. De hogere waarden zitten rond Chemours en de Westerschelde, waar volgens het RIVM al lang pfas vrijkomt, onder meer door uitstoot van fabrieken. En de stoffen die zijn verboden, PFOS en PFOA, nemen af. Ingrijpen aan de bron werkt dus. Daarom eerst stoppen: sinds 2024 staan alle pfas op de lijst van zeer zorgwekkende stoffen, en hebben overheden volgens het RIVM een basis om te sturen op de plicht om uitstoot te minimaliseren. Gebruik die om vergunningen voor uitstoot en lozing aan te scherpen of in te trekken. Stop ook de toelating van bestrijdingsmiddelen die pfas zoals TFA in het milieu brengen (zie “PFAS zit overal” is geen excuus) en steun het Europese totaalverbod.
Daarna de bron laten betalen. Extra zuivering hoort niet via de waterrekening bij burgers te komen, maar bij de vervuilers (zie Kinderopvang stopt met kraanwater en PFAS-lozingen in de Westerschelde). Pas dan herstel. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) met het Fonds Brede Welvaart maakt zichtbaar waar de kosten van pfas terechtkomen, bij drinkwater, zorg en natuur, en doorbreekt de verkokering door geldstromen om te leiden.
Bron: RIVM, ‘Nieuwe metingen PFAS in bloed’ (29 september 2026) en rapport 2026-0031 ‘PFAS in bloed van volwassenen in Nederland. Een studie onder bloeddonors’; NOS, ‘RIVM: veel mensen met te veel pfas in bloed, maar ook voorzichtig positief nieuws’ (29 september 2026). Foto: Paul van de Velde, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons. Chemours in Dordrecht, juli 2023.
Deel dit bericht
Blijf op de hoogte en stem mee over voorstellen
Tags:
pageviews: 21
_-Fotografie.jpg){kind=link}