Greenpeace Nederland liet twaalf bieren van Heineken, Hertog Jan, Bavaria, Amstel en Grolsch onderzoeken op PFAS: pils, speciaalbier en alcoholvrij bier, op 13 juli gekocht in een supermarkt in Apeldoorn. Het Duitse DVGW-Technologiezentrum Wasser (TZW) deed de analyse, emeritus hoogleraar Jacob de Boer reviewde het rapport ‘PFAS in ons bier’ (1 oktober).

In alle twaalf bieren zat trifluorazijnzuur (TFA), een ultrakorte PFAS, gemiddeld 10 microgram per liter. Twintig langere PFAS bleven onder de rapportagegrens. Voor TFA in bier bestaat geen wettelijke norm. Ter indicatie vergelijkt Greenpeace met de RIVM-richtwaarde voor drinkwater van 2,2 microgram per liter. Bij 0,2 liter bier per dag komt de blootstelling volgens een indicatieve berekening op ongeveer 9 procent van de EFSA-grens voor PFAS. Dat is geen formele risicobeoordeling, en TFA uit drinkwater en ander voedsel telt niet mee. Het onderzoek kent beperkingen: één monster per product en alleen grote merken. Duits onderzoek vond eerder vergelijkbare waarden, 4 tot 30 microgram per liter.

TFA komt in het milieu via industriële uitstoot en via de afbraak van PFAS-bestrijdingsmiddelen en geneesmiddelen. Het is zeer mobiel en bijna niet te verwijderen. In juni adviseerde het risicocomité van het Europese chemicaliënagentschap ECHA om TFA aan te merken als schadelijk voor de voortplanting. In juli verlaagde EFSA de veilige dagelijkse inname van TFA van 50 naar 14 microgram per kilo lichaamsgewicht. Greenpeace benadrukt dat de brouwers de dupe zijn: zij moeten hun producten zelf controleren, terwijl de vervuiling van buiten komt. De koepel van de levensmiddelenindustrie FNLI zegt in een reactie ook dat voedingsmiddelen niet de bron zijn en vraagt om een Europese aanpak bij de bron. “We moeten PFAS bij de bron aanpakken,” zegt De Boer.

Burgerplatform: wie vervuilt, betaalt, en niet de bierdrinker

Dit is geen bierprobleem maar een bronprobleem. Zuiveren achteraf is volgens het rapport technisch nauwelijks haalbaar en kost miljarden. Een studie voor de Europese Commissie raamt de schade van PFAS-vervuiling in de EU zonder ingrijpen op zo’n 440 miljard euro tot 2050. Een aanpak bij de bron vóór 2040 bespaart 110 miljard; alleen het water zuiveren kost meer dan 1.000 miljard.

Stop. Draai de kraan dicht: een verbod op PFAS waar alternatieven bestaan, en geen PFAS-bestrijdingsmiddelen die tot TFA afbreken, te beginnen in grondwaterbeschermingsgebieden, zoals Denemarken deed (zie “PFAS zit overal” is geen excuus). Het voorzorgsbeginsel gaat voor.

Bron. Leg de bewijslast bij de producent: wie een stof op de markt brengt, toont aan dat die niet tot TFA in water en voedsel leidt. Toets bestrijdingsmiddelen bij de toelating aan de Kaderrichtlijn Water, geef lozingsvergunningen een einddatum en stop de geldkraan voor vervuilende productie met een heffing naar giftigheid.

Herstel. De vervuiler betaalt meten, zuiveren en sanering, niet de brouwer, het waterbedrijf of de burger via de waterrekening (zie Kinderopvang stopt met kraanwater). Dat bronaanpak werkt, lijkt het RIVM te bevestigen: na het verbod op PFOS en PFOA hebben minder mensen te veel PFAS in hun bloed dan in 2016/17 (zie RIVM: minder mensen met te veel pfas in bloed).

Holistisch. Drinkwater, landbouw, voedsel en gezondheid hangen hier aan elkaar. Weeg maatregelen in een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) met de kosten van zuivering en gezondheidsschade (zie de analyse PFAS). Investeer de opbrengst van heffingen, bijvoorbeeld via een fonds voor brede welvaart, in schoon water en in boeren die zonder PFAS-middelen telen (zie CPB over de investeringsinstelling).

Bronnen: Greenpeace Nederland, persbericht ‘PFAS aangetroffen in bieren van grote brouwers’ en het rapport ‘PFAS in ons bier’ (1 oktober 2026); FNLI, statement (30 september 2026); EFSA over TFA. Foto: Rasbak, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.